Requiem voor de grutto

March 29, 2019

Lang, heel lang geleden, woonde in mijn dorp een fijnbesnaarde ziel: Rinke Tolman, schrijver, veldbioloog, maar bovenal romanticus. Rinke had voor alle dieren een zwak, maar de 'prinselijken' grutto deed zijn hart pas écht volstromen. Nu, een kleine eeuw later, zijn de weilanden waar hij doolde oorverdovend stil. Ontzield, nu alle leven is verdwenen. Vorig jaar nog plantte ik als nestbeschermer een laatste stok, een uitroepteken in het landschap als waarschuwing voor het onvermijdelijke. Tolman draait zich om in zijn graf als hij wist dat de vogel die hij zijn liefde verklaarde, ons weldra zélf zal ontvallen. Daarom het laatste woord aan hem. Een liefdesbrief en in memoriam inéén:

 

"Ziet: hij staat voornaam met hooge pooten en langen snavel op een hekpost de groote, rustige ruimten te overschouwen. Nobel is de wending van hals tot borst, van borst tot buik en even de overgang van nek tot rug, van rug tot staart. En van een buitengemeene beschaving is het rustig ros en grijs en blank, dat over zijn ranke lichaam op kunstzinnige-kiesche wijze is verdeeld, terwijl het pikante staart-zwart zijn mooie teekening nog inniger uit doet komen. Deze vogel weet waardig en deftig te zijn - u en mij ter beschaming - zonder tevens riducuul te worden. Een verrukkelijk-voorname figuur is hij; hetzij hij staat op een verhevenheid, fonkelend in het licht van April, Mei of Juni, hetzij hij, statig stappend door de groene grassen, tusschen dotter, zuring en boterbloem, speurt naar buit. Zijn roep, zuiver gerond en van de puurste zuiverheid, is kracht en vreugd en verlangen tegelijkertijd; zijn geluid helt bijna over tot weemoed, maar het blijmoedig-hunkerende domineert er in en daarom is alle sentimentaliteit er vreemd aan; maar van een innige gevoeligheid is het wel en daarom sleept het telkens en telkens mij mee en ik vind minstens evenveel ontroering verwoord in dezen door-en-door eenvoudigen roep als in 't versierde arabeskenlied der nachtegalen." 

 

Uit Vogelkens van allerlei vleugel (1928)

 

 

Please reload

Archief
Please reload